PIT 2026: rusza sezon rozliczeń. Spóźnienie może sporo kosztować

Od 15 lutego do 30 kwietnia każdy podatnik ma obowiązek złożyć do urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu. Przekroczenie wyznaczonego terminu może pociągnąć za sobą konsekwencje finansowe. Zgodnie z obowiązującymi przepisami stanowi wykroczenie, za które grozi kara grzywny. Jej wysokość zależy od okoliczności, ale w skrajnych przypadkach może wynieść nawet pięciokrotność minimalnego wynagrodzenia^[1]. W tym roku to ponad 24 tys. zł^[2]. Nie warto więc zwlekać z rozliczeniem, zwłaszcza, kiedy składamy deklarację po raz pierwszy. Wymaga to rozeznania m.in. w przepisach, formularzach i sposobach ich przedłożenia fiskusowi.

Kto musi złożyć PIT w 2026 r.?

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obowiązek złożenia zeznania PIT ma każdy podatnik, który w danym roku uzyskał przychody podlegające opodatkowaniu. Zakres oraz katalog takich przychodów został określony w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zastosowane do podatków osobistych PIT ma także Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Obowiązek złożenia deklaracji podatkowej mają:

• osoby zatrudnione na umowę o pracę, umowę zlecenie lub o dzieło,
• przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą,
• osoby uzyskujące dochody z najmu, sprzedaży nieruchomości lub inwestycji,
• emeryci i renciści - jednak z wyjątkami.

Emeryci i renciści, którzy otrzymali wyłącznie świadczenia rozliczone przez organ rentowy (np. ZUS lub KRUS), dostali PIT-40A, nie korzystają z ulg podatkowych i nie uzyskali innych dochodów wpływających na wysokość podatku, nie muszą samodzielnie składać zeznania podatkowego^[3].

Jakie formularze PIT obowiązują?

Wśród najczęściej wybieranych przez podatników formularzy wymienia się:

• PIT-37 - podstawowy formularz rocznego rozliczenia podatku dla osób, które uzyskały dochody m.in. z umowy o pracę, zlecenia, dzieło, jeżeli zaliczki na podatek pobiera płatnik i nie prowadzi działalności gospodarczej.
• PIT-36 - przeznaczony dla podatników, którzy prowadzą działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych, uzyskują dochody z najmu lub innych źródeł, które nie są rozliczane przez płatnika, a także dla osób osiągających przychody z działalności nierejestrowanej.
• PIT-28 - przeznaczony dla podatników rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, m.in. z działalności gospodarczej, działalności nierejestrowanej opodatkowanej ryczałtem oraz najmu prywatnego opodatkowanego ryczałtem.
• PIT-38 - dla osób, które uzyskały dochody z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych, np. ze sprzedaży papierów wartościowych (giełda).
• PIT-39 - dla osób, które sprzedały nieruchomości lub prawa do nieruchomości w danym roku podatkowym.

Jak podaje Ministerstwo Finansów, w ubiegłym roku najbardziej popularnym formularzem był PIT-37. Złożyło go ponad 21 milionów podatników. Drugim PIT - 36 (2 842 233), a trzecim PIT - 38 (970 943)^[4].

– Jeśli nie wiemy, który formularz jest dla nas odpowiedni, najpewniejszym źródłem jest portal podatki.gov.pl, a w szczególności: sekcja Formularze PIT, która zawiera listę aktualnych deklaracji do pobrania lub wypełnienia online. Kolejne, to usługa Twój e-PIT w e-Urzędzie Skarbowym. Możemy również osobiście udać się do właściwego dla miejsca zamieszkania urzędu i otrzymać informacje na miejscu, jak również formularze w formie papierowej – mówi Andżelika Jaroszewska z Intrum.

Jak i gdzie złożyć deklarację PIT?

Deklarację PIT można wysłać online, pocztą lub złożyć osobiście w urzędzie. W ubiegłym roku najbardziej popularną metodą była elektroniczna - 24 mln (w tym około 14,3 mln w usłudze Twój e-PIT i 9,3 mln za pomocą systemu e-Deklaracje). Natomiast w formie papierowej do fiskusa wpłynęło 1,2 mln deklaracji^[5].

Złożenie zeznania podatkowego PIT online

Deklarację można złożyć korzystając z oficjalnych rządowych stron:

• Twój e-PIT - usługa w ramach e-Urzędu Skarbowego, gdzie deklaracje są automatycznie przygotowywane na podstawie danych z Krajowej Administracji Skarbowej; podatnik jedynie weryfikuje i zatwierdza elektronicznie.
• e-Deklaracje - portal Ministerstwa Finansów, na którym można wysłać PIT w formie e-formularza po zalogowaniu i podpisaniu go elektronicznie (kwalifikowany podpis lub dane autoryzujące).

– Do serwisów można zalogować się m.in. przez Profil Zaufany, aplikację mObywatel lub dane podatkowe. Elektroniczne złożenie PIT pozwala na otrzymanie Urzędowego Poświadczenia Odbioru (UPO) oraz przyspiesza zwrot nadpłaty podatku – informuje Andżelika Jaroszewska.

Oprócz powyższych metod, PIT można złożyć również w wersji papierowej osobiście w urzędzie skarbowym właściwym dla miejsca zamieszkania lub wysłać go pocztą (najlepiej z potwierdzeniem odbioru przed terminem).

Na pomoc specjalisty warto zdecydować się, gdy uzyskujemy przychody z różnych źródeł lub prowadzimy działalność gospodarczą, ponieważ wówczas rozliczenie może być bardziej skomplikowane.

– Księgowy lub doradca podatkowy może pomóc w uniknięciu najczęstszych problemów, takich jak: błędne obliczenia podatku, w tym np. nieprawidłowe uwzględnienie wszystkich przychodów i kosztów, pominięcie ulg lub odliczeń, do których podatnik ma prawo, niekompletne lub błędne dane, które mogą skutkować koniecznością korekty deklaracji, nieprawidłowy wybór formularza PIT lub załączników. Pamiętajmy o tym, że nieprawidłowe rozliczenie może skutkować koniecznością dopłaty podatku wraz z odsetkami lub nałożeniem kar finansowych przez urząd skarbowy – tłumaczy Andżelika Jaroszewska, ekspertka Intrum.

Kluczowe terminy i konsekwencje ich niedotrzymania

PIT należy złożyć do 30 kwietnia 2026 roku, aby uniknąć przykrych dla portfela konsekwencji. O ile obowiązkiem urzędu jest przyjęcie deklaracji po terminie, o tyle zgodnie jego przekroczenie wiąże się z karą grzywny^[6]_, która tym roku może wynieść nawet 24 030 zł.

Co istotne PIT‑37 i PIT‑38 zostaną automatycznie zaakceptowane (w formie elektronicznej) 30 kwietnia przez urząd skarbowy, jeśli sami ich nie złożymy lub ich nie odrzucimy. Jednak PIT‑28, PIT‑36 i PIT‑36L wymagają uzupełnienia i samodzielnego zatwierdzenia^[7].

A co w sytuacji, kiedy nie zapłaciliśmy należnego podatku do 30 kwietnia? Wysokość kary jest uzależniona od tego, czy w świetle przepisów dopuściliśmy się wykroczenia, czy przestępstwa skarbowego. Z pierwszym mamy do czynienia wówczas, kiedy kwota nie przekracza pięciokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę.

– Uniknięcie kary jest możliwe poprzez złożenie czynnego żalu, czyli przyznanie się do wykroczenia lub przestępstwa skarbowego. Jak podaje jednak Ministerstwo Finansów, jest to możliwe tylko w konkretnych sytuacjach. Jedną z nich jest przyznanie się zanim tzw. organ ścigania samodzielnie je udokumentuje^[8] – mówi Andżelika Jaroszewska, ekspertka Intrum.

Jak najszybsze złożenie deklaracji PIT - gwarancja spokoju

Złożenie deklaracji podatkowej w terminie to konieczność, a zrobienie tego znacznie wcześniej to spokój ducha i więcej możliwości podjęcia dalszych kroków, jeśli zauważymy jakieś nieprawidłowości. To również zaoszczędzenie stresu i czasu, kiedy zdecydowaliśmy się na wysłanie zeznania pocztą lub stawienie się osobiste do urzędu. Zazwyczaj wraz ze zbliżającym się terminem, kolejki znacznie się wydłużają.

^[1] art. 48 par: 2 kodeksu karnego skarbowego

^[2] https://www.gov.pl/web/rodzina/minimalne-wynagrodzenie-za-prace

^[3] https://www.gov.pl/web/kas/kas-przypomina-zasady-rocznego-rozliczenia-pit-emerytow-i-rencistow-ktorzy-otrzymali-od-organu-rentowego-pit-40a-albo-pit-11a

^[4]https://podatki-arch.mf.gov.pl/media/11100/informacja-dotycz%C4%85ca-rozliczenia-pit-za-2024-1.pdf

^[5] Tamże.

^[6] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19990830930

^[7] https://www.gov.pl/web/finanse/twoj-e-pit--od-15-lutego-beda-udostepnione-rozliczenia-pit

^[8] https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/ou73