Jak wygląda rynek pracy dla osób z niepełnosprawnościami? Nowy raport Fundacji Integralia

Publikacja oparta na twardych danych demograficznych i rynkowych wskazuje gotowe rozwiązania dla firm, które jeszcze nie zdecydowały się zatrudniać osób z niepełnosprawnościami, a chcą budować prawdziwą inkluzywność w organizacjach. Premiera raportu została połączona z podsumowaniem 4. edycji programu „Sprawny staż”. Aktualnie trwa nabór do 5. edycji.

Raport „Milion niewykorzystanych talentów” stanowi jedną z najbardziej wszechstronnych diagnoz dostępnych na rynku. Autorzy opracowania zintegrowali dane z wielu kluczowych źródeł, w tym Głównego Urzędu Statystycznego (Narodowy Spis Powszechny, BAEL), PFRON oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Dzięki temu publikacja prezentuje rzetelny obraz luki zatrudnieniowej w Polsce.

Wartość merytoryczną raportu podnosi analiza praktycznych wdrożeń w wiodących organizacjach. Publikacja uwzględnia doświadczenia takich firm jak Grupa ERGO Hestia, Accenture Polska, Santander Bank Polska, mBank czy Amazon. Wielowymiarowe podejście pozwoliło na sformułowanie konkretnych rekomendacji biznesowych, osadzonych w realiach 2026 roku.

Obiektywna diagnoza rynku

Z raportu wyłania się obraz rynku o ogromnym, lecz zamrożonym potencjale. Wskaźnik aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami w Polsce wynosi tylko 33,1% – ponad dwukrotnie mniej niż w całym społeczeństwie (73,4%). 1,06 miliona osób z niepełnosprawnościami to nie abstrakcyjna liczba, ale konkretni ludzie z różnorodnymi kompetencjami i talentami – realny i niewykorzystany potencjał zatrudnieniowy. 

– Ten temat jest zbyt rzadko poruszany w strategiach polskich firm. A przecież liczby wyraźnie wskazują, jak duży potencjał czeka na pracodawców, którzy zdecydują się na włączanie do organizacji osób z niepełnosprawnościami. Staramy się dawać przykład. ERGO Hestia wpisała zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami wprost w strategię firmy, tuż obok najważniejszych celów biznesowych. Takie podejście zaowocowało zatrudnieniem ponad 150 osób z niepełnosprawnościami wśród prawie 3 400 pracowników Grupy, z czego około 70% pracuje na stanowiskach specjalistycznych i menedżerskich. To zdecydowanie najwyższy odsetek w polskich finansach – podkreśla Artur Borowiński, Prezes Grupy ERGO Hestia.

"Siedem grzechów głównych" 

Publikacja nie ogranicza się do diagnozy – wskazuje konkretne drogi do zmiany. Autorzy zidentyfikowali „siedem grzechów głównych" – najczęstsze błędy pracodawców, które blokują zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami: od nieświadomych uprzedzeń, przez obawy przed kosztami dostosowań, po mylne przekonania o niskiej produktywności tej grupy.

Równocześnie raport prezentuje „Kompas dla pracodawców" – praktyczny przewodnik zilustrowany konkretnymi przykładami, narzędziami i dobrymi praktykami sprawdzonymi przez wiodące polskie firmy.

– Nasz raport uczciwie diagnozuje sytuację, ale przede wszystkim daje proste rozwiązania, które mogą pomóc każdemu menedżerowi zrobić pierwszy krok – mówi Dagmara Senda, Prezeska Fundacji Integralia. – Wyłączmy myślenie kategoriami litości czy pomocy. Rozmawiajmy o korzyściach ekonomicznych i kompetencjach. Wtedy zatrudniamy człowieka, który wnosi do firmy konkretną wiedzę i umiejętności.

Dokument obala stereotypy – pokazuje, że aż 89,9% aktywnych zawodowo osób z niepełnosprawnościami ma umiarkowany lub lekki stopień niepełnosprawności. Tylko 7–10% osób z ograniczeniami w poruszaniu się to użytkownicy wózków – większość potrzebuje jedynie ergonomicznych dostosowań, a nie kosztownych przebudów.

Odpowiedź na wyzwania rynku pracy

Liczby podane w raporcie wpisują się w szerszy kontekst zmian demograficznych i gospodarczych. Polski rynek pracy notuje najszybszy spadek populacji produkcyjnej w Unii Europejskiej – prognozowany spadek o 2,1 mln osób (12,6%) do 2035 roku. Jednocześnie Polska ma najwyższą w Europie lukę zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami: 40 punktów procentowych wobec średniej unijnej wynoszącej 20 punktów procentowych. Jak wskazują autorzy raportu, zmniejszenie luki do poziomu średniej UE oznaczałoby potencjał 170 tysięcy dodatkowych pracowników – realną odpowiedź na niedobór rąk do pracy.

„Sprawny staż” zmienia rynek 

Integralną częścią premiery raportu było podsumowanie ostatniej edycji flagowego programu Fundacji – „Sprawny staż”. Program jest otwarty dla studentów i absolwentów z ważnym orzeczeniem o niepełnosprawności, którzy chcą zdobyć pierwsze doświadczenia w korporacyjnym środowisku, w atmosferze pełnej inkluzywności.

– Sukces programu potwierdza tezy postawione w raporcie: odpowiednie przygotowanie procesu rekrutacji i onboardingu pozwala pozyskać lojalnych i wykwalifikowanych pracowników – zauważa Dagmara Senda.

Fundacja zaprasza zarówno kandydatów, jak i pracodawców do udziału w piątej edycji programu. Więcej informacji dostępnych jest na stronie www.sprawnystaz.pl.

Pełny raport „Milion niewykorzystanych talentów 2026” dostępny jest bezpłatnie na stronie www.integralia.pl/milion-niewykorzystanych-talentow/