Finanse w codziennym życiu – jak planować wydatki i oszczędności, by odzyskać spokój

Praca zawodowa, obowiązki rodzinne, prowadzenie domu, pielęgnowanie relacji i niekończące się próby znalezienia przestrzeni na własne potrzeby… Wielozadaniowość to nie styl życia, a konieczność dla tysięcy kobiet. Jak w tym wszystkim znaleźć jeszcze czas i energię by planować finanse? Nic dziwnego, że co dziesiąta Polka (9,5%) nie potrafi powiedzieć czy ma jakieś oszczędności, a co trzecia nie inwestuje żadnych środków[1]. Nie uczono nas rozmawiać o pieniądzach ani nimi zarządzać, tymczasem spokój finansowy to jeden z fundamentów życiowej stabilności. Bez podstawowej wiedzy łatwo wpaść w pułapkę impulsywnych decyzji budżetowych, a planowanie odkładać na wieczne „potem”, a przecież kontrola nad pieniędzmi to nie miliony na koncie. Fundacja finmarie udowadnia, że to codzienne nawyki i proste narzędzia prowadzące do niezależności, na którą zasługuje każda kobieta.

Pułapki codzienności

Zepsute auto? Powódź w łazience? Nagła wizyta u stomatologa? Życie potrafi zaskoczyć w najmniej oczekiwanym momencie, a właśnie w takich sytuacjach brak poduszki finansowej najmocniej daje o sobie znać. Tymczasem, według badania Intrum European Payment Report 2025, 51% kobiet w Polsce nie odkłada regularnie środków „na czarną godzinę”, co sprawia, że każda nagła potrzeba staje się dodatkowym źródłem stresu.

Częściej niż nam się wydaje to właśnie niewielkie, lecz nie do końca świadome wydatki, jak impulsywne zakupy czy automatyczne subskrypcje powodują odpływ pieniędzy z konta. Jego skala potrafi zaskoczyć – szczególnie pod koniec miesiąca. Ponad połowa Polaków (62%) korzysta z usług w modelu subskrypcyjnym, za które 38% płaci średnio od 50 do 100 zł miesięcznie[2]. Z badań przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii wynika, że blisko 30% klientów nie korzysta z subskrypcji regularnie lub płaci za usługi zasubskrybowane przez przypadek[3]. To choćby te sumy mogłyby zasilić oszczędności, ale to wymaga świadomego podejścia. Brak planu finansowego, który uwzględnia oszczędzanie i inwestowanie nawet niewielkich kwot, potęguje poczucie braku kontroli.

– Nawet stabilne dochody nie zapewnią długotrwałego rozwoju finansowego, jeżeli nie będziemy systematycznie odkładać środków. Zaznaczam, że nie chodzi wcale o wielkie kwoty, ani kumulowanie kapitału pod poduszką – już niewielkie sumy odłożone na koncie oszczędnościowym pewnego dnia staną się bazą do pierwszej inwestycji. Większość kobiet nie robi jednak konkretnych, mierzalnych planów albo wyznacza sobie zbyt ogólne cele finansowe, z odległą perspektywą realizacji, a to prowadzi do poczucia braku kontroli nad własnym portfelem, a często też zachwiań w budżecie, niekiedy wymuszających zadłużenie – mówi Małgorzata Gliwińska, fundatorka fundacji Finmarie Polska, pierwszej w Europie platformy finansowej dla kobiet.

Praktyczne rozwiązania finansowe

Skuteczne zarządzanie pieniędzmi nie musi być ani skomplikowane, ani czasochłonne. Wymaga przede wszystkim świadomości, kilku narzędzi i systematyczności.

Jeżeli hasło „plan budżetowy” kojarzy się rozbudowanymi arkuszami, w których trudno się zorientować, czas to zmienić. Uporządkowanie wydatków i świadomość kierunków, z których przychodzą i w które odpływają pieniądze – to właśnie plan budżetowy, który może przybrać dowolną formę. Kluczem jest klarowny podział wydatków na kategorie: stałe, zmienne, oszczędności i inwestycje. Jeśli dodamy do tego monitorowanie przepływów finansowych i wprowadzimy limity, jesteśmy na najlepszej drodze, by zapanować nad płynnością finansową.

Pomocna może okazać się także automatyzacja. Stały przelew ustawiony zaraz po wypłacie, nawet jeśli niewielki, pozwala budować oszczędności bez konieczności podejmowania comiesięcznej decyzji. Do monitorowania stanu finansów warto użyć prostych narzędzi cyfrowych i aplikacji, które ułatwiają trzymanie ręki na… portfelu.

Dobrze działają również tzw. „mini-fundusze”: drobne, regularnie zasilane kwoty na konkretne cele, dzięki którym świąteczne prezenty czy wakacje nie stają się obciążeniem dla bieżącego budżetu. Duże wydatki, które bez wątpienia pojawią się w rocznym kalendarzu, warto zaplanować z wyprzedzeniem.

– Często słyszę od kobiet w moim otoczeniu, że nie panują nad swoim budżetem, bo kulturowo nie czują w tej sferze sprawczości. Dlatego tak ważna jest edukacja – zapoznanie się z podstawami finansów, co dziś jest stosunkowo łatwe przy pomocy prostych materiałów edukacyjnych, opanowanie bazowych narzędzi analitycznych, inwestowanie nawet skromnych kwot – to wszystko unaocznia wpływ decyzji finansowych na budżet, przede wszystkim zaś daje kobietom pewność siebie, której tak bardzo im brakuje w temacie pieniędzy – wyjaśnia Karolina Decker, twórczyni platformy finmarie.

Sprawczość finansowa kobiet

Jak podkreśla Karolina Decker, z którą w Niemczech inwestuje już ponad 6.5 tys. kobiet, droga do sprawczości finansowej przebiega dwutorowo: przez zdobywanie wiedzy i równoczesną pracę z przekonaniami, które blokują podejmowanie decyzji. Aż 43% kobiet w Polsce przyznaje brak pewności siebie w decyzjach finansowych. W efekcie zaledwie 15% Polek czuje pełną kontrolę nad finansami, a aktywne inwestowanie środków deklaruje tylko 8%.[4]

Efekty systematycznego zarządzania finansami są widoczne szybko, ale ich największą wartością są zmiany długoterminowe. Poczucie kontroli nad budżetem daje kobietom nie tylko bezpieczeństwo, lecz także możliwość spokojnego planowania większych wydatków. Regularne oszczędzanie i pierwsze małe kroki inwestycyjne, pozwalają z czasem zbudować kapitał, który wzmacnia sprawczość finansową. Co równie istotne, porządek w budżecie znacząco zmniejsza ryzyko zadłużenia, a to jeden z czynników generujących stres finansowy.

Koniec roku, któremu sprzyjają z zasady większe wydatki, a także początek nowego, to dobry moment na przyjrzenie się swojemu portfelowi – nie tylko pod kątem jego zawartości, aletakże emocji, jakie w nas wyzwala. Żeby odzyskać kontrolę nad codziennymi finansami i zacząć inwestować potrzeba tylko jednego – decyzji.

[1]Raisin, badanie UCE Research, wrzesień 2025.

[2]Santander Consument Bank, „Doświadczenia e-commerce”, 2024.

[3] Citizens Advice, „Consumers spend £688 million on unused subscriptions in the last year”, marzec 2024.

[4]Mastercard, „Kobiety i finanse. Jak Polki oceniają swoją pozycję finansową?”, 2024.