Fundacja WWF Polska i Muzeum Pałacu w Wilanowie wspólnie dla Potoku Służewieckiego

WWF Polska i Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie rozpoczynają współpracę, której celem jest ochrona wód i przyrody w dolinie Potoku Służewieckiego. Lepsze rozpoznanie źródeł zanieczyszczeń, systematyczny monitoring i wspólne poszukiwanie rozwiązań - to pierwszy krok do poprawy stanu rzeki i zależnych od niego ekosystemów.  

Potok Służewiecki to coś więcej niż ciek wodny przecinający Warszawę. Jego wody zasilają Jezioro Wilanowskie, a od ich jakości zależy stan cennych przyrodniczo terenów, w tym zabytkowych ogrodów pałacowych. Dziś Potok mierzy się jednak z rosnącą presją miasta i potrzebuje wsparcia. Żeby skutecznie zadbać o jego przyszłość, potrzebne są rzetelna wiedza, regularne obserwacje i współpraca osób oraz instytucji, którym zależy na jego ochronie. 

14 października 2026 r. Fundacja WWF Polska i Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie podpisały porozumienie dotyczące współpracy na rzecz poprawy stanu ekosystemów w zlewni Potoku Służewieckiego. Fundację WWF Polska reprezentowali prezes Mirosław Proppé i Alicja Pawelec, starsza kierowniczka Zespołu Ochrony Rzek i Mokradeł WWF. Ze strony Muzeum porozumienie podpisał Piotr Górajec, p.o. dyrektora. 

Wspólny cel: lepiej poznać Potok i skuteczniej go chronić 

Pierwszym wspólnym działaniem będzie rozwój i uporządkowanie systematycznego monitoringu Potoku Służewieckiego. To ważny krok w rozpoznaniu skali problemów, ustaleniu źródeł zanieczyszczeń i określeniu, jakie działania mogą przynieść realną poprawę stanu ekosystemu. 

WWF Polska od wielu miesięcy przygląda się problemowi zanieczyszczenia wód Potoku Służewieckiego. Ważną rolę odgrywają w tym wolontariusze Fundacji, Strażnicy Rzek WWF, którzy wraz z innymi zaangażowanymi osobami i organizacjami, m.in. Stowarzyszeniem Nasz Bóbr, monitorują jakość wody, zgłaszają niepokojące sytuacje i nagłaśniają problemy. Podejmują też dialog z mieszkańcami, instytucjami oraz władzami dzielnicy i miasta. 

Doświadczenia WWF Polska w ochronie rzek i mokradeł będą teraz uzupełniać działania Muzeum Pałacu w Wilanowie, które od lat szuka sposobów na ograniczenie presji na cenne tereny przyrodnicze w dolinie Potoku i wokół Jeziora Wilanowskiego.  

Woda częścią dziedzictwa Wilanowa 

Wilanów od stuleci jest związany z wodą. Pałac i otaczające go ogrody powstały w krajobrazie kształtowanym przez dolinę Wisły i jej zmienną dynamikę. Dziś pod opieką Muzeum znajduje się nie tylko zabytkowy zespół pałacowo-ogrodowy, lecz także rezerwat przyrody Morysin – obszar dawnych starorzeczy Wisły, który stanowi cenną enklawę dzikiej przyrody w granicach Warszawy. Ważnym elementem tego krajobrazu jest Potok Służewiecki. Jego ujściowy odcinek wpisuje się w układ wilanowskich ogrodów, a sam Potok, znany wielu mieszkańcom stolicy z zielonej Dolinki Służewieckiej, zasila Jezioro Wilanowskie. W warunkach coraz częstszych susz i niedoborów wody znaczenie takich powiązań staje się szczególnie widoczne. 

Tymczasem intensywna urbanizacja i uszczelnianie powierzchni zlewni sprawiają, że do Potoku spływają zanieczyszczenia z ulic, parkingów i terenów działalności gospodarczej. Zmienia się również sposób, w jaki woda krąży w miejskim krajobrazie. Ograniczenie naturalnej retencji i szybki odpływ wód mogą nasilać problemy zarówno dla ekosystemu, jak i dla mieszkańców, między innymi zwiększając ryzyko podtopień w dolnym odcinku Potoku. 

W tej sytuacji potrzebne są działania oparte na danych, uwzględniające zarówno stan wód, jak i zależności między Potokiem, jego zlewnią oraz otaczającymi go terenami. Właśnie temu ma służyć współpraca WWF Polska i Muzeum Pałacu w Wilanowie. Systematyczny monitoring pomoże lepiej rozpoznać problemy, a współpraca obu organizacji stworzy podstawy do szukania rozwiązań, które będą służyć wodzie, przyrodzie i ludziom.