Nieznaczna poprawa liczebności śledzia w Bałtyku to za mało. Organizacje pozarządowe wzywają ministrów rybołówstwa UE do zapewnienia trwałej odbudowy populacji ryb

Organizacje pozarządowe działające w obszarze ochrony środowiska wzywają ministrów ds. rybołówstwa UE, aby podejmując ostateczne decyzje nt. pułapu połowów, nie traktowali wczesnych oznak odbudowy niektórych populacji ryb w Morzu Bałtyckim jako pretekstu do znacznego zwiększenia limitów połowowych. W poniedziałek, 24 sierpnia 2026 Komisja Europejska opublikowała propozycję limitów połowowych dla stad ryb Morza Bałtyckiego na 2027 rok. 

Najnowsze oceny naukowe dotyczące ważnego dla Polski centralnego stada bałtyckiego śledzia wskazują na pewne oznaki poprawy w zakresie liczebności populacji.  

Limity połowowe dla drobnych ryb jak szprot i śledź w Morzu Bałtyckim, od lat są ustalane na zbyt wysokim poziomie, czego przykładem są nawet decyzje Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH) sprzed roku. 

Propozycje dotyczące śledzia sprzyjają odbudowie populacji ryb, ale nie można zapominać o szerszej roli szprota w ekosystemie 

Organizacje pozarządowe popierają proponowany przez Komisję limit połowowy na 2027 r. w wysokości 143 860 ton dla centralnego stada bałtyckiego śledzia. Chociaż jest to o 49% więcej niż w zeszłym roku, propozycja ta odzwierciedla niedawny wzrost liczebności stada i zwiększa szansę na dalszą odbudowę wciąż wrażliwej populacji. 

W przypadku szprota proponowany limit połowowy wynoszący 291 590 ton oraz proponowane zniesienie okresu ochronnego w okresie tarła nie uwzględniają w wystarczającym stopniu ani zaobserwowanych i udokumentowanych problemów związanych z nieprawidłowym raportowaniem połowów, ani kluczowej roli tego gatunku w ekosystemie Morza Bałtyckiego. 

Dorsz nadal w krytycznym stanie 

Naukowcy nadal zalecają zakaz połowów dorsza zarówno we wschodniej, jak i zachodniej części Morza Bałtyckiego w 2027 r., co przypomina o tym, jak bardzo uszczuplone pozostają te populacje. Organizacje pozarządowe z zadowoleniem przyjmują propozycję Komisji dotyczącą zmniejszenia limitów na przyłów (przypadkowy połów) tych ryb o 51% (do 211 ton) dla wschodniego stada bałtyckiego dorsza oraz o 88% (do 31 ton) dla stada zachodniego, a także utrzymania obecnych środków ochronnych. 

Aby jednak zwiększyć szanse na odbudowę populacji dorsza w Morzu Bałtyckim, decydenci UE muszą przychylić się do Wniosku Komisji. Zgodnie z najnowszymi obowiązkami prawnymi w połowach ryb płaskich należy obecnie stosować nowe narzędzia połowowe, zaprojektowane tak, by uniknąć przypadkowych połowów dorsza. Ponieważ narzędzia te są obecnie obowiązkowe, limity połowowe na przyłów dorsza powinny zostać zmniejszone i ustalone na poziomie jak najbardziej zbliżonym do zalecanych zerowych poziomów. 

Ministrowie ds. rybołówstwa muszą przekuć obietnice w rzeczywistą odbudowę populacji ryb Morza Bałtyckiego 

Rekomendujemy, aby w październiku, podczas uzgadniania limitów połowowych dla Morza Bałtyckiego na rok 2027, ministrowie ds. rybołówstwa UE zastosowali podejście ostrożnościowe i tzw. ekosystemowe podejście do zarządzania rybołówstwem oraz: 

• Poparli wniosek Komisji w sprawie uprawnień połowowych dotyczących: centralnego stada bałtyckiego śledzia, zachodniego stada bałtyckiego śledzia, wschodniego stada bałtyckiego dorsza, zachodniego stada bałtyckiego dorsza  

• Ustanowili niższe, bardziej ostrożne i oparte na ekosystemowym podejściu do zarządzania rybołówstwem uprawnienia połowowe dla: szprota, śledzia z Zatoki Botnickiej, śledzia z Zatoki Ryskiej, gładzicy, łososia z głównego basenu Morza Bałtyckiego oraz łososia z Zatoki Fińskiej; 

• Jednocześnie w żadnym wypadku nie ustalali limitu połowowego dla śledzia z Zatoki Botnickiej na poziomie wyższym niż proponowany przez Komisję. Wyższy poziom połowów doprowadziłby do zmniejszenia wielkości stada; 

• Dotrzymali zobowiązania podjętego podczas październikowego posiedzenia Rady Ministrów ds. Rolnictwa i Rybołówstwa AGRIFISH w 2025 roku, poprzez uzgodnienie jasnego harmonogramu, określonych w czasie planów odbudowy dla każdej uszczuplonej populacji ryb w Morzu Bałtyckim, które jak najszybciej przywrócą populacje do zdrowego poziomu; oraz 

• Zapewnili, by limity połowowe na Morzu Bałtyckim były zgodne z celami UE w zakresie odbudowy przyrody, tak aby działania i inwestycje publiczne oraz prywatne na rzecz odbudowy środowiska morskiego nie były podważane przez utrzymujące się przełowienie, niewystarczające środki ochronne oraz brak wdrożenia ekosystemowego podejścia do zarządzania rybołówstwem. 

W październiku 2025 r. Komisja Europejska oraz osiem bałtyckich państw członkowskich UE uzgodniły, że istnieje pilna potrzeba odbudowy stad ryb w Morzu Bałtyckim. Decyzja w sprawie uprawnień do połowów na rok 2027 stanowi pierwszy prawdziwy sprawdzian względem tego zobowiązania. Pewna poprawa sytuacji w przypadku szprota i śledzia w środkowej części Morza Bałtyckiego pokazuje, że odbudowa jest możliwa. Ministrowie muszą teraz przyjąć limity połowowe, które zabezpieczą ten postęp w perspektywie długoterminowej i zapewnią każdej przetrzebionej populacji ryb w Morzu Bałtyckim realną szansę na odbudowę. 

Informacje dodatkowe: 

Pełna wersja wspólnego artykułu organizacji pozarządowych w języku angielskim jest dostępna tutaj:  NGOs urge EU fisheries ministers to turn fragile progress into lasting recovery - WWF Baltic 

Pełna treść wspólnych rekomendacji organizacji pozarządowych dotyczących uprawnień połowowych na Morzu Bałtyckim na rok 2027 znajduje się pod adresem: https://www.ccb.se/joint-ngo-recommendations-on-baltic-sea-fishing-opportunities-for-2027