Katastrofa rzeki Bóbr to nie wypadek. To efekt działania systemu.

Dziś (16.07) zbiera się Zespół Parlamentarny ds. Renaturyzacji Odry. Tysiące ryb, toksyczny muł, zakaz kontaktu z wodą na ponad 30-kilometrowym odcinku rzeki - tak wygląda bilans spuszczania wody ze zbiornika Pilchowice i katastrofy Bobru. Śledztwo i kontrole są w toku, spółka się tłumaczy, a rzeka trwa dzięki sile swojej i ludzi oraz organizacji, którzy ruszyli jej na pomoc.

Już wcześniej w sprawie katastrofy wypowiedzieli się przedstawiciele większości politycznych opcji. To dobrze, że temat nie znika z publicznej dyskusji. Gorzej, że po raz kolejny rozmawiamy o problemie po fakcie. Dialog z ekspertami o zagrożeniach dla naszych rzek jako strategicznego zasobu państwa powinien toczyć się na bieżąco, a nie dopiero pod presją kolejnej katastrofy i włączonych kamer. Katastrofy, której w tym konkretnym przypadku można było w ogóle uniknąć, bo w pełni odpowiada za nią człowiek. 

Warto zapytać, dlaczego do takich sytuacji w ogóle dochodzi? Odpowiedź jest strukturalna. W Polsce gospodarka wodna - w tym nie tylko decyzje o zarządzaniu zbiornikami, zaporami i przepływami, ale również ochrona rzek czy wód gruntowych - podlega resortowi infrastruktury, nie ministerstwu klimatu i środowiska. To oznacza, że technika i logika inwestycyjna mają pierwszeństwo przed ochroną ekosystemów. Prace przy zaporze mogą być prowadzona zgodnie z prawem i jednocześnie prowadzić do katastrofy, bo instytucja odpowiedzialna za wodę nie jest rozliczana z dbania o jej stan i ochronę.

To nie jest problem jednej spółki ani jednej inwestycji. Rzeka, jej stan i bezpieczeństwo ludzi, i środowiska, nie znają podziału kompetencji między resortami. Może najwyższy czas, żeby państwo też to zrozumiało.