Łosoś wraca do gry. Wielka koalicja samorządu, wód polskich, nauki i NGO na rzecz dzikiej Parsęty

Parsęta, zwana rzeką kontrastów ze względu na swój unikalny nizinno-górski charakter, doczekała się bezprecedensowego programu wsparcia. W dniach 20–21 maja w Dworze Pomorskim Luboradza odbyła się oficjalna konferencja otwierająca projekt „LIFE for Rivers”, połączona z kluczową wizją terenową w górnym biegu rzeki. Wydarzenie zgromadziło najważniejsze instytucje odpowiedzialne za ochronę środowiska, gospodarkę wodną oraz naukę w Polsce.

Inicjatorem i organizatorem przedsięwzięcia jest Związek Miast i Gmin Dorzecza Parsęty (ZMiGDP), który do realizacji projektu zaprosił silną koalicję partnerów: Wody Polskie, Fundację WWF Polska, Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW), Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie – Państwowy Instytut Badawczy, Blue Rivers Foundation, Universidade de Vigo oraz Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk.

Wielkie otwarcie z mocnym poparciem
Środowe spotkanie zainaugurowały wystąpienia kluczowych postaci polskiej gospodarki wodnej i samorządu. Głos zabrali: Anna Mieczkowska (Przewodnicząca Zarządu ZMiGDP), Michał Durka (Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie), Hanna Piasecka (Departament Środków Zagranicznych NFOŚiGW w Warszawie) oraz Waldemar Miśko (Prezes WFOŚiGW w Szczecinie). Wszyscy prelegenci zgodnie podkreślali, że „LIFE for Rivers” to kluczowy krok w stronę nowoczesnej, zrównoważonej ochrony rzek Pomorza, opartej na unijnych standardach klimatycznych.

Parsęta: Ewenement na mapie Europy
Dlaczego to właśnie ta rzeka stała się sercem projektu? Parsęta posiada najdłuższy na całym Pomorzu wolny nurt bez barier hydrotechnicznych – to około 55 km dziewiczej rzeki, a docelowa strefa drożna dla organizmów wodnych wynosi aż 144 km.

Niestety, historyczna działalność człowieka (w przeszłości działało tu ponad 100 spiętrzeń) oraz współczesna fragmentacja rzek doprowadziły do drastycznego spadku populacji gatunków wędrownych. Symbolem tych zmian jest łosoś atlantycki – w Polsce gatunek uznany za krytycznie zagrożony wyginięciem. Obecnie w dorzeczu Parsęty szacuje się jego obecność zaledwie na 200–300 dorosłych osobników rocznie. Projekt „LIFE for Rivers” ma na celu zwiększenie tej populacji poprzez otwieranie szlaków migracyjnych, odtwarzanie bystrzy i żwirowych tarlisk.

Ruszyli w teren!
Uczestnicy oraz partnerzy projektu wzięli udział w wyjeździe terenowym na kluczowe lokalizacje projektowe, w tym na dziewiczy, górny odcinek Parsęty. Eksperci na żywo oceniali stan ekologiczny rzeki w miejscach, gdzie meandruje ona przez morenowe wzniesienia. Wizja lokalna pozwoliła precyzyjnie omówić planowane działania renaturyzacyjne: od usuwania sztucznych barier, przez wprowadzanie dużych elementów drzewnych w koryto, aż po ochronę roślinności nadbrzeżnej.

Projekt „LIFE for Rivers” udowadnia, że skuteczna ochrona przyrody nie wyklucza człowieka – działania ukierunkowane są na rozwój zrównoważonego wędkarstwa i turystyki, przy jednoczesnym rygorystycznym zabezpieczeniu siedlisk Natura 2000.