Zespół naukowców z UG opracował metodę jednoczesnej analizy DNA i odbitek palców

 Połączenie analizy DNA, odbitek palców i biomarkerów może znacząco zwiększyć wartość dowodową śladów - przekonuje dr hab. Aneta Lewkowicz, prof. UG. Kierowany przez nią zespół opracował nową metodę kryminalistyczną, dzięki której z jednej próbki można uzyskać więcej informacji niż za pomocą dotychczas stosowanych metod. Innowacyjne rozwiązanie, łączące wiedzę z zakresu biologii, chemii i fizyki, ma usprawnić pracę laboratoriów i organów ścigania.

Obecnie w kryminalistyce dominują dwie podstawowe metody identyfikacji: analiza daktyloskopijna i badanie materiału genetycznego. Procedury te mają jednak ograniczenia - często pozwalają na ocenę tylko jednego rodzaju śladu lub są częściowo destrukcyjne. 

- Stosowanie proszków daktyloskopijnych nanoszonych specjalnymi pędzlami może prowadzić do transferu materiału genetycznego z jednego śladu na drugi - wyjaśnia dr hab. Aneta Lewkowicz, prof. UG z Zakładu Badań Sądowych, Katedry Prawa Karnego Materialnego i Kryminologii Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego - Zastosowanie roztworu do wizualizacji odbitek pozwala w dużym stopniu ograniczyć to ryzyko.

Nowa metoda, nad którą pracował zespół pod kierownictwem prof. Anety Lewkowicz, łączy analizę daktyloskopijną z analizą DNA oraz innych biomolekuł obecnych w substancji potowo-tłuszczowej. Dzięki temu jeden protokół postępowania pozwala pozyskać większą liczbę informacji z jednego śladu.

 - Połączenie tych dwóch podejść w jeden spójny protokół może znacząco zwiększyć wartość dowodową uzyskanego materiału. Może także usprawnić pracę organów prowadzących postępowanie oraz osób bezpośrednio pracujących ze śladami - wylicza badaczka.

Projekt zrealizowano we współpracy międzynarodowej z dr Emiliano Laudadio z Università Politecnica delle Marche, a także w ścisłym partnerstwie z dr Marceliną Malinowską z Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego oraz dr Joanną Koczur z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Opracowanie nowej metody to efekt interdyscyplinarnego podejścia, łączącego biologię (materiał genetyczny), fizykę (charakterystyka spektroskopowa barwników stosowanych w analizie) i chemię (środowisko reakcji i oddziaływania zachodzące w roztworze). Jak przekonuje prof. Aneta Lewkowicz: - Dopiero połączenie tych perspektyw pozwala stworzyć pełny, spójny metodologicznie i interpretacyjnie protokół postępowania z materiałem badawczym.

Nowa metoda daje także dodatkowe możliwości analizy materiału biologicznego. Oprócz identyfikacji osoby pozostawiającej ślad, w przypadku materiału pochodzącego od osoby zmarłej może pozwolić na pozyskanie informacji m.in. o czasie zgonu. Roztwór opracowany przez zespół nie niszczy materiału genetycznego ani innych biomolekuł, co zwiększa efektywność i wiarygodność analiz.

- Dążymy do takiego połączenia wszystkich elementów procedury, aby - mimo trudnych warunków na miejscu zdarzenia - możliwe było uzyskanie wiarygodnych i powtarzalnych wyników - podkreśla prof. Aneta Lewkowicz.

Choć prace mają charakter badań podstawowych, naukowcy już teraz myślą o ich praktycznym zastosowaniu. Wskazują, że metoda może zostać wykorzystana rutynowo w pracy laboratoriów kryminalistycznych, zarówno w Polsce, jak i w szerszym kontekście międzynarodowym.

Zrealizowane prace mają istotne znaczenie zarówno dla rozwoju nauk sądowych, jak i badań na styku chemii, biologii oraz fizyki. Ich wyniki zostały opublikowane w renomowanym czasopiśmie Spectrochimica Acta Part A: Molecular and Biomolecular Spectroscopy.

Artykuł Integrated DNA examination with fluorescent biomarker analysis

Opisane badania stanowią również część zgłoszenia patentowego złożonego w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej (nr P.453905).

CKiP/PAP