21 projektów, setki tysięcy odbiorców. Fundacja PZU walczy z dezinformacją wśród młodych

Fake newsy generowane przez AI, presja mediów społecznościowych i informacyjny chaos – dziś dla młodych ludzi to codzienność. Aby wesprzeć ich w bezpiecznym i świadomym poruszaniu się w cyfrowym świecie, Fundacja PZU rozstrzygnęła konkurs grantowy „Postaw na #CzystyPrzekaz”. W jego ramach dofinansowanie otrzymało 21 projektów z całej Polski, które pomogą młodym rozpoznawać manipulacje, odróżniać fakty od opinii, radzić sobie z emocjami w sieci oraz prowadzić dialog mimo różnic.

W efekcie ma zostać zrealizowanych kilkaset warsztatów i debat młodzieżowych, powstaną mobilne pokoje zagadek, gry edukacyjne, szkolenia dla nauczycieli oraz inne materiały, które trafią do setek szkół – także w małych miejscowościach i na terenach wiejskich.

Od lokalnych szkół po ogólnopolskie kampanie

W konkursie wsparcie otrzymały inicjatywy o bardzo różnej skali – od lokalnych działań w gminach i mniejszych miastach, po projekty ogólnopolskie. Łączy je jedno: praktyczne podejście do edukacji medialnej i cyfrowej.

– W świecie wszechobecnego chaosu i dezinformacji potrzebujemy budować czysty przekaz. Projekty wybrane w naszym konkursie łączą wiedzę, praktykę i innowacyjne rozwiązania, które będą wzmacniać kompetencje społeczne w Polsce przez kolejne lata – podkreśla Maia Mazurkiewicz, prezeska Fundacji PZU.

W ramach wybranych projektów mają powstać m.in.:

• escape boxy, w których uczniowie nauczą się rozpoznawać fake newsy i manipulacje,
• gry karciane i dialogowe, pomagające trenować krytyczne myślenie i kulturę rozmowy,
• ogólnopolskie kampanie edukacyjne,
• filmy, podcasty i wystawy,
• kursy online i scenariusze lekcji dla nauczycieli, w tym nauka krytycznej analizy przekazów w przedmiotach szkolnych (j. polski, historia, matematyka, biologia),
• kurs edukacji emocjonalnej w Polskim Języku Migowym dla młodzieży głuchej,
• warsztaty kompetencji medialnych, emocjonalnych i społecznych młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną,
• warsztaty z dziennikarzami, debaty młodzieżowe i wizyty studyjne w redakcjach.

Nie tylko media – także emocje i relacje

Każdy z wybranych projektów wpisuje się w jeden z czterech strategicznych obszarów:

1. Przeciwdziałanie dezinformacji – nauka fact-checkingu, analiza fake newsów, deepfake’ów i treści generowanych przez AI.
2. Krytyczne myślenie – praca z danymi, statystykami, narracjami i źródłami informacji.
3. Edukacja emocjonalna – odporność psychiczna, radzenie sobie z presją cyfrową i hejtem.
4. Edukacja dla dialogu – debaty młodzieżowe, kodeksy dobrej rozmowy, projekty międzypokoleniowe.

Konkurs „Postaw na #CzystyPrzekaz” wyróżnia fakt, że łączy on edukację medialną z emocjonalną. Projekty nie kończą się na sprawdzaniu źródeł i analizie algorytmów. Uczą też, jak radzić sobie z przeciążeniem informacyjnym, hejtem czy presją social mediów.

Ponad 15 tysięcy uczestników. I znacznie więcej pośrednio

Z działań realizowanych w ramach konkursu bezpośrednio ma szansę bezpośrednio skorzystać ponad 15 tysięcy dzieci, młodzieży i nauczycieli. Kolejne setki tysięcy osób dotrą do materiałów open source, kampanii online i zasobów edukacyjnych. Program obejmuje zarówno duże miasta, jak i mniejsze miejscowości, docierając do grup, które często mają ograniczony dostęp do nowoczesnej edukacji medialnej.

Fundament pod długofalową zmianę

Kampania społeczno-edukacyjna Fundacji PZU „Postaw na #CzystyPrzekaz” to jeden z większych programów w Polsce w obszarze dezinformacji i odporności cyfrowej. Jego siłą jest różnorodność projektów, trwałość rezultatów i realny wpływ na postawy młodych ludzi – nie tylko w internecie, ale także w szkołach i lokalnych społecznościach. To również solidna podstawa pod kolejne działania Fundacji PZU związane z dobrostanem cyfrowym, odpowiedzialnym korzystaniem z informacji i kompetencjami przyszłości.

Projekty wybrane w konkursie „Postaw na #CzystyPrzekaz” kompleksowo wspierają szkoły i społeczności w budowaniu odporności cyfrowej i kompetencji prospołecznych.

Pełna lista projektów wybranych w konkursie:

1. Fundacja Ładne Historie – Młoda Świdnica rozmawia 
2. Stowarzyszenie Analityków Mediów Elektronicznych – Pobudka! 
3. Fundacja Powerfly – Emocje na ekranie 
4. Centrum Dialogu im. Marka Edelmana – Centrum Dobrej Rozmowy 
5. Fundacja Politechniki Łódzkiej – Korki z krytycznego myślenia 
6. Obywatelski Akcelerator Innowacji – Zhakuj dezinformację 
7. CASE – Odporność cyfrowa dzieci i młodzieży z obszarów wiejskich 
8. Fundacja Dobrej Edukacji – Krytyczne czytanie w klasie 
9. Fundacja Picture Doc – Jak oni scrollują? 
10. Fundacja Rozwoju Oświaty Niepublicznej – Odpowiedzialni w cyfrowym świecie 
11. Instytut Myśli Politycznej im. Narutowicza – Fakt, nie opinia 
12. Polska Akcja Humanitarna – Szkoła krytycznie myśląca 
13. **Fundacja Science Connect – Escape the Fake! 
14. Stowarzyszenie INTEGRACJA – Prawda czy Fałsz? 
15. Sokólski Ośrodek Kultury – Czysty Przekaz – Sokółka 
16. SQUASH AND MORE ORZECH – Dezinformacja – jak odróżnić prawdę od manipulacji 
17. Stowarzyszenie Szałstry – Sprawdzam! 
18. NeuroN Foundation – Zatrzymaj. Pomyśl. Sprawdź. 
19. Stowarzyszenie Aglomeracja Konińska – Rozmowy na Faktach 
20. Towarzystwo Tłumaczy i Wykładowców Języka Migowego GEST – Emocje bez barier 
21. Goleniowski Dom Kultury – Przepis na szczęście