zdrowie

COVID-19 wpływa destrukcyjnie na układ nerwowy

17.05.2021 | Puls Medycyny

O skutkach COVID-19 dla zdrowia psychicznego i powikłaniach neurologicznych u pacjentów, którzy przeszli zakażenie wirusem SARS-CoV-2, rozmawiamy z dr. n. med. Tomaszem Gondkiem.

Na łamach „The Lancet” ukazały się wyniki badania, które objęło blisko 250 tys. osób z COVID-19 w wywiadzie. U ponad 30 proc. z nich w ciągu 6-miesięcy od wyzdrowienia zaobserwowano zaburzenia psychiczne lub neurologiczne. Skala problemu wydaje się szokująco wysoka...

Owszem, skala występowania zaburzeń psychicznych w tej grupie osób jest rzeczywiście ogromna, zwłaszcza wśród hospitalizowanych, a przede wszystkim tych, które z powodu ciężkiego przebiegu COVID-19, musiały przebywać na oddziałach intensywnej terapii. U niemal połowy spośród tych pacjentów rozpoznawano w ciągu kolejnych 6 miesięcy zaburzenia o charakterze psychicznym lub neurologicznym. Dla wielu z nich była to diagnoza postawiona po raz pierwszy w życiu.

Co istotne, powikłania te były wyraźnie częstsze niż w grupach osób, które przebyły infekcję wirusem grypy lub ogółem jakiekolwiek zakażenie dróg oddechowych, jednak bez historii dodatniego testu w kierunku SARS-CoV-2. Dane te pokazują, jak groźny jest to wirus także w kontekście występowania powikłań i jak bardzo chybione jest porównywanie COVID-19 do zwykłego przeziębienia czy nawet grypy.

Jakiego rodzaju komplikacje badacze stwierdzali najczęściej?

Jeśli chodzi o zaburzenia psychiczne, to u prawie co czwartej osoby, która przebyła COVID-19, stwierdzono co najmniej jedno zaburzenie z kręgu zaburzeń: nastroju, lękowych lub psychotycznych — przy czym zaburzenie lękowe występowało u 17 proc. badanych, a zaburzenie nastroju u ok. 14 proc. Częstymi rozpoznaniami u tych pacjentów były także późniejsze zaburzenia związane z używaniem substancji psychoaktywnych oraz bezsenność.

Zaburzenia neurologiczne występowały nieco rzadziej, jednak u ponad 2 proc. osób doszło podczas 6-miesięcznej obserwacji do udaru niedokrwiennego mózgu, a u 3 proc. do dysfunkcji nerwów, splotów lub korzeni nerwowych. Obrazuje to, jak znikoma jest częstość powikłań poszczepiennych w porównaniu z ryzykiem powikłań związanych z przebyciem zakażenia koronawirusem.

Obserwowane problemy natury psychicznej były następstwem zmian organicznych, spowodowanych destrukcyjnym działaniem SARS-CoV-2 na układ nerwowy, czy wynikały raczej z traumy, jakiej doświadczyli pacjenci?

Jako przyczyny opisywanych powikłań wskazuje się obecnie na poziomie biologicznym na uogólniony stan zapalny w przebiegu COVID-19 oraz uszkodzenie naczyń krwionośnych mózgu. Dokładne przyczyny wpływu infekcji koronawirusa na mózg i obwodowy układ nerwowy są wciąż przedmiotem badań histopatologicznych i neuroobrazowych.

W przypadku ryzyka rozwoju zaburzeń psychicznych mówimy jednak zawsze o równoległym do przyczyn biologicznych wpływie czynników psychologicznych i społecznych. Poważny przebieg choroby, związany z hospitalizacją i realnym niebezpieczeństwem śmierci lub wystąpienia ciężkich powikłań, będzie wiązał się z traumą, której konsekwencjami mogą być m.in. późniejsze zaburzenia depresyjne i lękowe.

Czy są już wyniki polskich badań, oceniających wpływ zakażenia SARS-CoV-2 na kondycję psychiczną Polaków?

Niedawno zostały opublikowane wyniki badania przeprowadzonego przez Małgorzatę Gambin i wsp. z Uniwersytetu Warszawskiego na temat występowania objawów zaburzenia lękowego uogólnionego i depresji w okresie lockdownu w Polsce. Okazuje się, że objawy te w największym stopniu dotykają młodych osób dorosłych, a także osób obciążonych problemami w relacjach rodzinnych.

[LINK do publikacji: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33388494/]

Wraz z dr Anną Szczegielniak i dr Anną Rewekant prowadziliśmy natomiast polską gałąź międzynarodowego badania pt. „Estimating the Effects of COVID-19 Outbreak on Mental Health”, którego wyniki z ogromnej próby z 40 krajów świata oczekują właśnie na publikację w jednym z czasopism naukowych. W przygotowaniu jest także nasz artykuł naukowy dotyczący wyników badania grupy ponad 1500 osób z Polski. Pracujemy obecnie także z badaczami z Ukrainy nad analizą porównawczą danych z populacji polskiej i ukraińskiej. Gotowych publikacji z tego badania możemy spodziewać się w ciągu najbliższych tygodni.

Psychiatrzy obawiają się post-covidowego tsunami pacjentów psychiatrycznych, którzy po pandemii będą zmagali się z jej skutkami?

Z perspektywy praktyki lekarskiej, już od początku pandemii obserwujemy narastające problemy z dobrostanem psychicznym — zarówno wśród osób, które wcześniej korzystały z leczenia psychofarmakologicznego lub psychoterapii, jak i osób, które zgłaszały się na pierwszą w swoim życiu konsultację psychiatryczną. Znaczną różnorodność problemów, z którymi obecnie się zmagamy, opisaliśmy wraz z grupą autorów w książce pt. „Człowiek w obliczu nieznanego. Psychiatrzy i pacjenci w dobie pandemii COVID-19” pod redakcją dr. Sławomira Murawca i moją.

Wybuch pandemii sprawił, że od ponad roku żyjemy w niepewności jutra, obawach o zdrowie, sytuację zawodową i materialną. Niemal na całym świecie podejmowano nadzwyczajne środki w celu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się koronawirusa SARS-CoV-2. Także w naszym kraju na wiele miesięcy zamknięte zostały całe branże gospodarki, co stanowiło ogromne obciążenie psychiczne dla związanych z nimi pracowników i przedsiębiorców. Im dłużej trwa zagrożenie zdrowotne oraz ryzyko braku stabilności materialnej, tym częstszych problemów dotyczących zdrowia psychicznego będziemy się spodziewać.

Ewa Kurzyńska

kontakt dla mediów
Karolina Kowalska
Chief Marketing Officer, Bonnier Business (Polska) sp. z o.o.
Karolina Kowalska

k.kowalska@pb.pl

tel: 22 333 98 01

informacje o firmie

załączniki

więcej z kategorii zdrowie

kontakt dla mediów
Karolina Kowalska
Chief Marketing Officer, Bonnier Business (Polska) sp. z o.o.
Karolina Kowalska

k.kowalska@pb.pl

tel: 22 333 98 01

informacje o firmie